Spalanie odpad\u00f3w to najdro\u017cszy spos\u00f3b post\u0119powania z odpadami. Spalanie jest \u017ar\u00f3d\u0142em energii o wysokim \u015bladzie w\u0119glowym, zanieczyszcze\u0144 na wszystkich poziomach i podwa\u017ca wysi\u0142ki w zakresie recyklingu – podkre\u015bla Zero Waste Europe.<\/p>\n\n\n\n
Podczas gdy Unia Europejska naciska na odej\u015bcie od sk\u0142adowisk, wiele pa\u0144stw cz\u0142onkowskich szuka szybkich rozwi\u0105za\u0144 i planuje znaczne inwestycje w instalacje do spalania odpad\u00f3w. Instalacje Termicznego Przekszta\u0142cania Odpad\u00f3w Komunalnych (ITPOK) s\u0105 cz\u0119sto przedstawiane jako spos\u00f3b na rozwi\u0105zanie naszego problemu ze \u015bmieciami, a nawet wytworzenie energii w tym procesie. Niestety, badania wykaza\u0142y, \u017ce jest odwrotnie\u2026<\/p>\n\n\n\n
1. Spalanie odpad\u00f3w to najdro\u017cszy spos\u00f3b post\u0119powania z odpadami i wytwarzania energii<\/strong><\/p>\n\n\n\n Spalanie stanowi ogromne obci\u0105\u017cenie ekonomiczne dla miast-gospodarzy. Wed\u0142ug US Energy Information Administration nowa spalarnia odpad\u00f3w mo\u017ce kosztowa\u0107 nawet 7.454 euro za kilowatogodzin\u0119. To mniej wi\u0119cej dwa razy wi\u0119cej ni\u017c w przypadku elektrowni w\u0119glowych io 50% wi\u0119cej ni\u017c w przypadku energii j\u0105drowej. Poza tym koszt eksploatacji i utrzymania spalarni odpad\u00f3w jest dziesi\u0119ciokrotnie wy\u017cszy ni\u017c w przypadku w\u0119gla i czterokrotnie wy\u017cszy ni\u017c w przypadku energii j\u0105drowej.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie badanie American Economic Review wykaza\u0142o, \u017ce w\u015br\u00f3d ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u w USA przemys\u0142 spalania odpad\u00f3w ma najwy\u017cszy stosunek negatywnych skutk\u00f3w ekonomicznych zanieczyszczenia powietrza w por\u00f3wnaniu z finansow\u0105 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 przemys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n 2. Spalanie jest \u017ar\u00f3d\u0142em energii o wysokim \u015bladzie w\u0119glowym<\/strong><\/p>\n\n\n\n Istniej\u0105 dwa powody, dla kt\u00f3rych spalanie odpad\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cane za technologi\u0119 niskoemisyjn\u0105. Po pierwsze, jest to najbardziej emisyjny spos\u00f3b wytwarzania energii elektrycznej i jeden z najbardziej emisyjnych sposob\u00f3w gospodarowania odpadami. Samo spalanie emituje du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 gaz\u00f3w cieplarnianych. Na przyk\u0142ad w 2017 r. spalarnie w Wielkiej Brytanii uwolni\u0142y prawie 11 mln ton CO2, czyli oko\u0142o 5 mln ton ze \u017ar\u00f3de\u0142 kopalnych, takich jak tworzywa sztuczne.<\/p>\n\n\n\n Podobnie energia elektryczna wytwarzana w procesie przekszta\u0142cania odpad\u00f3w w energi\u0119 jest znacznie bardziej emisyjna ni\u017c energia dostarczana przez tradycyjne paliwa kopalne. Intensywno\u015b\u0107 emisji dwutlenku w\u0119gla ze spalania odpad\u00f3w w celu uzyskania energii jest dwukrotnie wi\u0119ksza ni\u017c \u015brednia UE, znacznie wy\u017csza ni\u017c w przypadku gazu i 23 razy wi\u0119ksza ni\u017c w przypadku \u017ar\u00f3de\u0142 niskoemisyjnych, takich jak wiatr i s\u0142o\u0144ce. Liczby po prostu si\u0119 nie sumuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n 3. Spalanie odpad\u00f3w jest \u017ar\u00f3d\u0142em zanieczyszcze\u0144 na wszystkich poziomach<\/strong><\/p>\n\n\n\n Spalarnie odpad\u00f3w emituj\u0105 r\u00f3\u017cne zanieczyszczenia, w tym o\u0142\u00f3w, rt\u0119\u0107, tlenek w\u0119gla, tlenki azotu i kwa\u015bne gazy. Wiele z tych toksycznych emisji to trwa\u0142e zanieczyszczenia organiczne (TZO), zakazane przez konwencj\u0119 sztokholmsk\u0105. Nadal zagra\u017caj\u0105 one zar\u00f3wno zdrowiu ludzkiemu, jak i \u015brodowisku, i powinny zosta\u0107 wy\u0142\u0105czone z gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n Spalanie generuje r\u00f3wnie\u017c nowe toksyczne chemikalia, kt\u00f3re mog\u0105 przenika\u0107 do gleby i w\u00f3d gruntowych oraz gromadzi\u0107 si\u0119 w \u0142a\u0144cuchach pokarmowych.<\/p>\n\n\n\n Dodatkowo stwarza wi\u0119cej problem\u00f3w z gospodark\u0105 odpadami, poniewa\u017c wytwarza wysoce toksyczne produkty uboczne:<\/p>\n\n\n\n Popi\u00f3\u0142 paleniskowy<\/strong>: Znany r\u00f3wnie\u017c jako \u201e\u017cu\u017cel\u201d, popi\u00f3\u0142 paleniskowy pochodzi z pieca. Mieszany popi\u00f3\u0142 paleniskowy mo\u017ce przenosi\u0107 wysokie poziomy dioksyn i metali ci\u0119\u017ckich.<\/p>\n\n\n\n Popi\u00f3\u0142 lotny<\/strong>: Jest to py\u0142 zawieszony ze spalin (ze spalin) zawieraj\u0105cy niebezpieczne substancje, takie jak rt\u0119\u0107, dioksyny i furany. Toksyczno\u015b\u0107 popio\u0142u lotnego jest wi\u0119ksza ni\u017c popio\u0142u dennego, poniewa\u017c filtry i p\u0142uczki wychwytuj\u0105 toksyny i koncentruj\u0105 je w popiele lotnym. Popi\u00f3\u0142 lotny jest r\u00f3wnie\u017c \u0142atwo przenoszony przez wiatr i jest bardziej prawdopodobne, \u017ce przedostanie si\u0119 do w\u00f3d gruntowych lub powierzchniowych.<\/p>\n\n\n\n Inne pozosta\u0142o\u015bci<\/strong>: Spalanie odpad\u00f3w wytwarza r\u00f3wnie\u017c inne pozosta\u0142o\u015bci, takie jak popi\u00f3\u0142 kot\u0142owy i \u015bcieki. Niekt\u00f3re spalarnie wytwarzaj\u0105 sole p\u0142uczkowe, placek filtracyjny i szlam. Mog\u0105 zawiera\u0107 dioksyny i wysokie poziomy innych zanieczyszcze\u0144. Te toksyny s\u0105 dost\u0119pne do wyp\u0142ukiwania i przemieszczania si\u0119, zw\u0142aszcza w kontakcie z wod\u0105 deszczow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Bezpo\u015brednie nara\u017cenie na takie toksyny zagra\u017ca zdrowiu pracownik\u00f3w obiekt\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w pobliskich spo\u0142eczno\u015bci, podczas gdy nara\u017cenie po\u015brednie, poprzez \u0142a\u0144cuch pokarmowy, stwarza globalne ryzyko. Trafiaj\u0105 na wysypiska \u015bmieci, do cementowni, kopalni lub na grunty rolne, gdzie popi\u00f3\u0142 mo\u017ce rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 przez wiatr i powietrze.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c toksyczne pozosta\u0142o\u015bci popio\u0142u musz\u0105 by\u0107 oddzielane od odpad\u00f3w komunalnych i usuwane na sk\u0142adowiska odpad\u00f3w niebezpiecznych, aby zminimalizowa\u0107 wp\u0142yw na \u015brodowisko, wiele firm wykorzystuje popi\u00f3\u0142 do budowy dr\u00f3g i materia\u0142\u00f3w budowlanych. W rezultacie toksyny te mog\u0105 by\u0107 mieszane z betonem, asfaltem, a nawet b\u0142\u0119dnie oznakowane jako naw\u00f3z do gleby, ponownie wprowadzaj\u0105c je do \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n W tej notatce najnowsze badania biomonitoringu, przeprowadzone przez Zero Waste Europe wraz z ToxicoWatch, Hnuti Duha, Ziedine Ekonomika i Ecologists en Acci\u00f3n Spain, donosz\u0105 o pomiarach zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 w otaczaj\u0105cym \u015brodowisku spalarni, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w organizmach \u017cywych.<\/p>\n\n\n\n 4. Spalanie odpad\u00f3w w energi\u0119 podwa\u017ca wysi\u0142ki w zakresie recyklingu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Spalanie i recykling zwykle konkuruj\u0105 o te same materia\u0142y odpadowe, fundusze rz\u0105dowe i umowy dotycz\u0105ce gospodarowania odpadami, zamiast dzia\u0142a\u0107 w tandemie, w kt\u00f3rym surowce wt\u00f3rne s\u0105 poddawane recyklingowi, a spalane s\u0105 tylko te, kt\u00f3re nie nadaj\u0105 si\u0119 do recyklingu. Dotyczy to zw\u0142aszcza przetwarzania odpad\u00f3w na energi\u0119, ale tak\u017ce spalarni, kt\u00f3re nie wytwarzaj\u0105 energii.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c spalarnie znajduj\u0105 si\u0119 poni\u017cej recyklingu w hierarchii post\u0119powania z odpadami, cz\u0119sto maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed recyklingiem na poziomie lokalnym. Te spalarnie wykorzystuj\u0105 te same odpady, kt\u00f3re mo\u017cna \u0142atwo podda\u0107 recyklingowi: papier, tektur\u0119 i tworzywa sztuczne. Z tego powodu konsekwentnie podwa\u017caj\u0105 wysi\u0142ki na rzecz zapobiegania powstawaniu odpad\u00f3w i recyklingu, a tak\u017ce pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy polegaj\u0105 na recyklingu, aby zarobi\u0107 na \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Strategia gospodarowania odpadami, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na spalaniu, jest kosztowna, sztywna i zale\u017cna od technologii. W praktyce inwestowanie w przetwarzanie odpad\u00f3w na energi\u0119 oznacza wykorzystanie ca\u0142o\u015bci lub wi\u0119kszo\u015bci bud\u017cetu samorz\u0105du lokalnego na zarz\u0105dzanie odpadami, pozostawiaj\u0105c niewiele dost\u0119pnych strategii, takich jak zapobieganie, recykling i kompostowanie.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c gospodarka o obiegu zamkni\u0119tym jest jednym z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w sk\u0142adowych Europejskiego Zielonego \u0141adu, UE stopniowo odchodzi od spalania odpad\u00f3w w energi\u0119, a znacz\u0105ce europejskie instytucje finansowe wykluczaj\u0105 je ze wsparcia finansowego.<\/p>\n\n\n\n Budowa spalarni to \u015blepa uliczka z drogim, przestarza\u0142ym i nieefektywnym podej\u015bciem.<\/p>\n\n\n\n